Próba palladu określa, ile czystego palladu znajduje się w stopie jubilerskim. Liczba jest podawana w częściach tysięcznych, dlatego próba 850 oznacza 850 jednostek palladu na 1000, czyli 85,0% czystego metalu.
Co oznacza próba palladu?
Pallad jest metalem szlachetnym oznaczanym symbolem chemicznym Pd. W biżuterii stosuje się go najczęściej w postaci stopu, czyli połączenia palladu z innymi metalami. Domieszki poprawiają właściwości użytkowe wyrobu, między innymi jego twardość i podatność na obróbkę.
Próba informuje o proporcji czystego palladu w takim stopie. Nie chodzi więc o numer modelu ani oznaczenie producenta. Im wyższa liczba, tym większy udział palladu w masie wyrobu. Próba wpływa na skład, wartość materiału i właściwości biżuterii, ale sama nie przesądza o jakości wykonania konkretnego przedmiotu.
Jak czytać oznaczenia na biżuterii z palladu?
Najczęściej spotykane wartości próby palladu to 999, 850 i 500. Przeliczenie jest proste: liczbę dzieli się przez 10, aby otrzymać procentową zawartość czystego palladu.
| Próba | Zawartość czystego palladu | Znaczenie |
|---|---|---|
| 999 | 99,9% | 999 części palladu na 1000 części stopu |
| 850 | 85,0% | 850 części palladu na 1000 części stopu |
| 500 | 50,0% | 500 części palladu na 1000 części stopu |
W biżuterii można spotkać także oznaczenie 950, które wskazuje na 95,0% palladu. Nie należy jednak automatycznie zakładać, że sam zapis liczbowy jest pełną cechą probierczą. Oficjalne potwierdzenie powinno obejmować również znak właściwy dla palladu oraz oznaczenie urzędu.
W Polsce pallad rozpoznaje się po symbolu głowy psa. To graficzna część cechy probierczej, która wskazuje rodzaj metalu. Cyfry określają próbę, a litera lub litery odnoszą się do urzędu probierczego, który przeprowadził badanie i cechowanie wyrobu.
Sam skrót Pd oznacza pallad, ale nie jest tym samym co pełna cecha probiercza. Może być oznaczeniem materiału używanym przez producenta. O zawartości metalu informuje dopiero próba, a urzędowy charakter potwierdza cecha probiercza.
Dlaczego cecha probiercza jest ważna?
Cecha probiercza jest urzędowym znakiem potwierdzającym wynik badania zawartości metalu szlachetnego w wyrobie. W Polsce zasady te reguluje ustawa Prawo probiercze. Wyroby z palladu podlegają obowiązkowi cechowania bez względu na masę, co odróżnia je między innymi od niektórych wyrobów ze złota, platyny i srebra.
W praktyce cecha łączy trzy informacje:
- Głowa psa – wskazuje, że wyrób został zakwalifikowany jako palladowy.
- Cyfry próby – określają udział czystego palladu w częściach tysięcznych.
- Litera lub oznaczenie urzędu – identyfikuje miejsce, w którym dokonano cechowania.
Nie oznacza to, że każda biżuteria bez widocznej cechy jest na pewno fałszywa. Znak może być zatarty, uszkodzony albo bardzo mały. Brak cechy powinien jednak skłonić do dodatkowej weryfikacji, szczególnie przed zakupem lub sprzedażą wyrobu.
Próba jubilerska nie jest tym samym co próba inwestycyjna. W sztabkach palladu można spotkać wysoką czystość, na przykład 999,5, natomiast biżuteria jest wykonywana ze stopów o parametrach dobranych także pod kątem trwałości i obróbki. Pallad w białym złocie pełni z kolei funkcję domieszki, dlatego taki wyrób nadal jest biżuterią ze złota, a nie z palladu.
Jak samodzielnie sprawdzić próbę biżuterii?
Oznaczenia są zwykle umieszczane w miejscach mniej widocznych, ale dostępnych do kontroli. Przy oględzinach zwróć uwagę na następujące elementy:
- Sprawdź wnętrze obrączki lub pierścionka, ponieważ tam często znajduje się cecha probiercza.
- Obejrzyj zapięcie, ogniwo przy zapięciu oraz tylną część zawieszki lub medalika.
- Użyj lupy i sprawdź, czy obok cyfr znajduje się symbol głowy psa oraz oznaczenie urzędu.
- Nie traktuj samego napisu „Pd” jako pełnego potwierdzenia próby.
- Jeśli znak jest niewyraźny albo go brakuje, poproś jubilera lub rzeczoznawcę o badanie składu stopu.
Kolor i ciężar biżuterii nie wystarczą do wiarygodnego rozpoznania palladu. Ten metal może przypominać platynę lub białe złoto, a domieszki zmieniają właściwości stopu. Wątpliwości najlepiej rozstrzygnąć badaniem wykonanym przez specjalistę przy użyciu narzędzi probierczych.
Najważniejsze jest połączenie trzech elementów: liczby próby, głowy psa i oznaczenia urzędu probierczego. Dopiero taki zestaw pozwala właściwie odczytać, z jakiego metalu wykonano wyrób i jaka jest zawartość czystego palladu.
