Najwyższa cena za gram w reklamie skupu nie musi oznaczać najwyższej wypłaty. Aby rzetelnie porównać oferty, sprowadź je do tych samych parametrów: próby, masy netto, ceny jednostkowej i wszystkich potrąceń.
Dlaczego cena za gram bywa myląca?
Rozbieżności między wycenami tego samego łańcuszka nie zawsze oznaczają oszustwo. Skupy mogą podawać ceny dla różnych prób złota, stosować inną masę rozliczeniową albo uwzględniać odmienne koszty badania i rafinacji.
Hasło „do 450 zł za gram” często dotyczy złota próby 999, czyli niemal czystego kruszcu. Biżuteria ma zwykle próbę 585 lub 333, więc zawiera mniej czystego złota. Sama liczba z reklamy nie pozwala jeszcze ocenić, ile faktycznie otrzymasz.
Próba złota jako wspólny mianownik
Próba określa udział czystego złota w stopie. Próba 585 oznacza, że w 1000 częściach stopu znajduje się 585 części złota, czyli 58,5%. Dzięki przeliczeniu każdej oferty na zawartość czystego kruszcu możesz porównać różne cenniki.
| Próba | Zawartość czystego złota | Ilość czystego złota w 10 g |
|---|---|---|
| 333 | 33,3% | 3,33 g |
| 375 | 37,5% | 3,75 g |
| 500 | 50,0% | 5,00 g |
| 585 | 58,5% | 5,85 g |
| 750 | 75,0% | 7,50 g |
| 960 | 96,0% | 9,60 g |
| 999 | 99,9% | 9,99 g |
Próba może wynikać z oznaczenia probierczego albo z badania, na przykład spektrometrem XRF. W razie wątpliwości poproś skup o podanie metody ustalenia próby oraz wyniku pomiaru.
Jak samodzielnie przeliczyć ofertę?
Najpierw ustal masę przedmiotu, która rzeczywiście podlega rozliczeniu. Masa brutto obejmuje także kamienie, stalowe zapięcia, sprężyny i inne elementy nieszlachetne. Do obliczeń powinna trafić masa netto złota, a nie całego przedmiotu.
Do porównania ofert użyj następującego schematu:
- Ustal próbę – sprawdź oznaczenie lub poproś o badanie.
- Ustal masę netto – odejmij kamienie i elementy wykonane z innych materiałów.
- Sprawdź cenę dla konkretnej próby – nie zakładaj, że reklamowana stawka dotyczy Twojego wyrobu.
- Odejmij wszystkie potrącenia – uwzględnij badanie, rafinację, prowizję i zaokrąglenia.
- Porównaj kwotę końcową – to ona, a nie stawka z baneru, decyduje o wyniku.
Przykład dotyczy łańcuszka próby 585 o masie brutto 12,4 g. Stalowe zapięcie waży około 0,3 g, więc masa netto wynosi około 12,1 g. Ceny poniżej są umowne i pokazują wyłącznie sposób liczenia:
| Element oferty | Skup A | Skup B | Wnioski |
|---|---|---|---|
| Reklamowana cena | „Do 450 zł/g” | 380 zł/g dla próby 585 | Stawki odnoszą się do różnych parametrów |
| Próba brana do obliczeń | 999 | 585 | Oferta A wymaga przeliczenia |
| Masa rozliczeniowa | 12,0 g | 12,1 g | Skup A zaokrągla masę w dół |
| Obliczenie | 12,0 × 0,585 × 450 zł | 12,1 × 380 zł | Trzeba uwzględnić próbę i masę |
| Kwota do wypłaty | 3159 zł | 4598 zł | Oferta B daje wyższą wypłatę |
W tym przykładzie większa liczba w reklamie skupu A nie oznacza lepszej oferty. Jeśli skup podaje cenę za gram Twojej próby, możesz dodatkowo obliczyć stawkę za gram czystego złota:
380 zł ÷ 0,585 ≈ 649,57 zł za gram czystego złota.
Taką wartość można zestawiać z ofertami innych skupów, pod warunkiem że wszystkie uwzględniają tę samą metodę ważenia i podobne potrącenia. Poproś o wycenę na piśmie, najlepiej w wiadomości e-mail. Powinna zawierać rodzaj przedmiotu, próbę, masę brutto, masę rozliczeniową, cenę jednostkową, datę wyceny, potrącenia oraz końcową kwotę.
Na jakie sygnały ostrzegawcze zwrócić uwagę?
Przed zaakceptowaniem wyceny sprawdź, czy skup jasno pokazuje sposób obliczenia. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pojawiają się następujące sygnały:
- Cena „do X zł za gram” bez wskazania próby może dotyczyć wyłącznie złota 999 albo dużych partii.
- Wycena „na oko” utrudnia sprawdzenie próby i zwiększa ryzyko błędu.
- Brak możliwości zobaczenia wagi lub wyniku badania odbiera Ci kontrolę nad rozliczeniem.
- Kwota podana tylko ustnie utrudnia późniejsze porównanie ofert.
- Potrącenia ujawnione dopiero przy wypłacie oznaczają, że cena reklamowana nie była ceną końcową.
Kiedy cena złomu to za mało?
Przelicznik zawartości kruszcu sprawdza się przy złomie, uszkodzonej biżuterii i prostych wyrobach. Nie zawsze będzie właściwy dla monety kolekcjonerskiej, biżuterii sygnowanej, antyku, markowego zegarka ani sztabki lub monety bulionowej w oryginalnym opakowaniu.
Przedmiot o wartości numizmatycznej, historycznej lub artystycznej może być wart więcej jako wyrób niż jako sam metal. Przed sprzedażą zapytaj, czy skup wycenia go jako produkt, czy wyłącznie przetapia.
W przypadku rzadkich monet, markowych zegarków i biżuterii z rozpoznawalną sygnaturą lepsza może być wycena u specjalisty od danego rodzaju przedmiotów, a nie standardowy cennik skupu złomu.
Co sprawdzić przed wizytą w skupie?
Przed porównaniem ofert przygotuj cztery informacje, które pozwolą uniknąć niejasności:
- Zapisz masę przedmiotu i zaznacz, czy obejmuje kamienie albo elementy stalowe.
- Sprawdź próbę wybita na wyrobie lub zapytaj o sposób jej potwierdzenia.
- Zapytaj o cenę dla Twojej próby oraz wszystkie potrącenia.
- Poproś o pisemną wycenę z końcową kwotą do wypłaty.
Najlepszą ofertą nie jest ta z najwyższą stawką w reklamie, lecz ta, która po uwzględnieniu próby, masy netto i potrąceń daje najwyższą, jasno określoną kwotę końcową.



