Tak. Rubin i szafir to odmiany tego samego minerału – korundu, czyli tlenku glinu. Różni je przede wszystkim kolor, który zależy od śladowych domieszek pierwiastków. Obie odmiany mają twardość 9 w skali Mohsa, dzięki czemu należą do bardzo odpornych kamieni szlachetnych.
Dlaczego rubin i szafir mają różne kolory?
Czysty korund jest bezbarwny. Barwa pojawia się wtedy, gdy w jego strukturze krystalicznej znajdują się niewielkie ilości innych pierwiastków. Chrom nadaje korundowi kolor czerwony, dlatego czerwona odmiana nosi nazwę rubinu. Z kolei niebieski odcień szafiru wiąże się głównie z obecnością żelaza i tytanu.
| Kamień | Minerał bazowy | Pierwiastek śladowy |
|---|---|---|
| Rubin | Korund, czyli tlenek glinu | Chrom, który nadaje barwę czerwoną |
| Szafir | Korund, czyli tlenek glinu | Żelazo i tytan, które często tworzą barwę niebieską |
W ujęciu gemmologicznym rubin to czerwony korund, a szafir obejmuje korundy w pozostałych barwach. Oznacza to, że różnica między nimi nie polega na odmiennym minerale bazowym, lecz na kolorze i składzie domieszek. Warto też pamiętać, że określenie „szafir” nie odnosi się wyłącznie do kamieni niebieskich.
Czy szafir występuje tylko w kolorze niebieskim?
Nie. Niebieski szafir jest najbardziej znaną odmianą, ale korundy określane jako szafiry mogą mieć także inne barwy:
- żółtą, związaną przede wszystkim z obecnością żelaza
- zieloną, powstającą przy innym układzie domieszek chemicznych
- różową, gdy wpływ chromu nie prowadzi do uzyskania intensywnej czerwieni
- bezbarwną, określaną jako biały szafir lub leukoszafir
Najprościej zapamiętać tę zależność: każdy rubin jest korundem, ale nie każdy korund jest rubinem. Czerwony korund to rubin, natomiast korund w innych barwach – między innymi niebieskiej, żółtej, zielonej, różowej czy bezbarwnej – klasyfikuje się jako szafir.
