Co to jest karat i ile to gramów?

Karat ma w jubilerstwie dwa różne znaczenia. W przypadku kamieni szlachetnych jest jednostką masy, a 1 karat metryczny to dokładnie 0,2 g. Przy złocie karat określa natomiast czystość stopu, czyli udział czystego złota.

Karat jako jednostka masy kamieni

Karat metryczny oznacza się skrótem ct lub kt. Służy do określania masy diamentów, rubinów, szafirów, szmaragdów i innych kamieni szlachetnych. Jeden karat odpowiada 200 miligramom, czyli 0,2 g. Odwrotnie, 1 gram kamienia ma masę 5 karatów.

Nazwa tej jednostki wiąże się z karobem, czyli szarańczynem strąkowym. Dawniej nasiona tej rośliny wykorzystywano jako przybliżony wzorzec przy ważeniu drogocennych kamieni. Współczesny karat ma jednak ściśle ustaloną wartość, niezależną od naturalnej masy nasion.

Przelicznik jest prosty: masę w karatach należy pomnożyć przez 0,2, aby otrzymać wynik w gramach.

Waga nie jest tym samym co rozmiar widoczny gołym okiem. Dwa kamienie o masie 1 ct mogą wyglądać inaczej, ponieważ wpływają na to między innymi ich gęstość, kształt i szlif.

Karat jako określenie czystości złota

W odniesieniu do złota karat nie oznacza gramów. Określa, jaka część stopu stanowi czyste złoto. Całość dzieli się umownie na 24 części, dlatego 1 karat odpowiada 1/24 zawartości wagowej czystego złota.

Złoto 24-karatowe jest niemal czyste. W biżuterii często stosuje się jednak stopy z dodatkiem innych metali, ponieważ czyste złoto jest miękkie i łatwo się rysuje lub odkształca. Domieszki, na przykład miedź, srebro albo pallad, zwiększają trwałość i mogą zmieniać kolor stopu.

Przykładowo biżuteria oznaczona jako 18K lub próbą 750 zawiera 75% czystego złota, a pozostałe 25% stanowią inne metale. Oznaczenie 14K nie informuje więc o masie wyrobu, lecz o proporcji złota w jego stopie.

Jak nie pomylić dwóch znaczeń karata?

Najważniejsza różnica wygląda tak:

• Karat metryczny (ct) określa masę kamienia, a 1 ct = 0,2 g.
• Karat złota (K) określa czystość stopu, gdzie 24K oznacza 24/24 części czystego złota.